Na dom w Czarnolesie

Analiza i interpretacja wiersza Jana Kochanowskiego „Na dom w Czarnolesie”. Poznaj informacje o epoce renesansu i biografię poety w Wikipedii.

tekst interpretacja
Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje;
Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje!
Inszy niechaj pałace marmurowe mają
I szczerym złotogłowem ściany obijają,
Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gnieździe ojczystym,
A Ty mię zdrowiem opatrz i sumieniem czystym,
Pożywieniem uczciwym, ludzką życzliwością,
Obyczajami znośnymi, nieprzykrą starością.
Fraszka ma charakter refleksyjny i błagalny. Podmiot liryczny stwierdza, iż ciężko pracuje, ale Pan Bóg decyduje o tym, czy jemu powiedzie się w życiu. Prosi Go o błogosławieństwo do końca życia. Wskazuje na innych ludzi, którzy złotogłowem (lama, bogata tkanina jedwabna służąca do szycia strojów i dekorowania ścian) obijają swoje ściany, mając ogromne bogactwa.

Poeta nie chce bogactwa, woli mieszkać spokojnie w domu rodzinnym. Prosi Boga o zdrowie i czyste sumienie, a także o to, aby mógł dostatnio zjeść, był otoczony życzliwymi ludźmi, szacunkiem i pogodną starością – zapewne bez chorób i niemocy twórczej.

Panie, to moja praca, a zdarzenie Twoje;
Raczyż błogosławieństwo dać do końca swoje!

Zadania do wykonania

Interpretacja

Dzięki poezji uczymy się nazywać świat, wzbogacając słownictwo i wrażliwość. Wyobraź sobie, że jesteś autorem tego wiersza i chcesz wyjaśnić kilka ważnych spraw. To będzie Twoje osobiste odczytanie ukrytych w tekście sensów.

  1. Używając pięciu zdań pojedynczych (z orzeczeniem czasownikowym) lub więcej, wyjaśnij: jaką ważną wiedzą chcesz się podzielić?
  2. Nazwij przedstawione doświadczenia, emocje i oceń czy mają pozytywny wpływ na człowieka?
  3. Które ze zdań, wersów (możesz zacytować) uważasz za najważniejsze i dlaczego?
  4. Napisz zdanie będące głównym przesłaniem całego wiersza. Przekształć je na slogan czy życiową maksymę, którą chętnie zapiszesz w swoim pamiętniku.
  5. Oceń, czy wiersz może się podobać? Uzasadnij stanowisko.
  6. Zobrazuj graficznie główną myśl za pomocą pracy plastycznej lub multimedialnej.
Budowa i gramatyka

Do czasów pojawienia się wiersza wolnego, utwory liryczne miały budowę regularną, rytmikę i rymy jak współczesne piosenki pop, rap, reggae i in. Nic w tym dziwnego, poezja pochodzi od pieśni i śpiewania.

  1. Określ gatunek liryki i wiersza.
  2. Zbadaj nastrój kolejnych części i całego dzieła.
  3. Wypisz pierwszy, trzeci, piąty wyraz z wiersza i określ, jakie to części mowy?
  4. Wypisz z wiersza pięć kolejnych orzeczeń czasownikowych i/lub złożonych. Z każdym ułóż po jednym zdaniu.

Budowa utworu

Fraszka składa się z 8 wersów pisanych 13-zgłoskowcem z rymami żeńskimi sąsiednimi.

Środki stylistyczne

  • apostrofa: „Panie, to moja…”, „Ja, Panie…”, „Raczyż błogosławieństwo…”
  • epitety: moja praca, pałace marmurowe, szczerym złotogłowem, gnieździe ojczystym.

Skromność jest przeciwieństwem zachłanności.

Życiowe inspiracje

Dom w Czarnolesie - obecnie muzeum
Muzeum w Czarnolesie

W życiu każdego człowieka przychodzi moment, kiedy ma już dosyć wojaży, ciężkiej pracy  i ruchu.  Nie chodzi tutaj wyłącznie o wiek, który daje pewien dystans do świata i siebie samego, własnych osiągnięć, możliwości i dalszych celów.

Ponieważ Kochanowski ciężko pracował przez całe życie jako urzędnik na magnackich dworach, żył intensywnie rytmem pracy i dworskich konwenansów, w końcu mógł mieć tego dosyć. Po ślubie z Dorotą Podlodowska, po decyzji o wyprowadzeniu się do własnego majątku w Czarnolesie odkrył, że monotonia, rytm życia na wsi mają swoje zalety.

Teraz właśnie miał z kim się tak naprawdę cieszyć życiem i dla kogo pracować, dla rodziny. Założenie rodziny, posiadanie dzieci, praca dla nich i bycie z nimi, w gronie kochających się ludzi – to jest najważniejszy cel w życiu każdego człowieka. Nie ma innego, którego osiągnięcie dawałoby takie szczęście.

Możliwe, że raj jest wtedy, gdy dostrzeżemy go, porzucając wieczną za nim gonitwę.

Czy wiersz Ci się podoba?
[ Razem: 0 Średnia: 0 ]

Jeden komentarz

Skomentuj grfdg@o2.pl Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *