Nadzieja

Analiza i interpretacja wiersza Jerzego Lieberta „Nadzieja” Poznaj informacje o epoce współczesności i biografię poety w Wikipedii.

tekst interpretacja
Kiedy już dobrze umiem „daremne”,
Kiedym „na próżno” do końca pojął –
Nadziejo, błysku nad głową moją,
Słodki piorunie we mnie!
Podmiot liryczny Lieberta zastanawia się nad pojęciami „daremne” i „na próżno”, które mogą kojarzyć się z utratą czegoś, niespełnieniem, porażkami, niemocą, porażką starań, brakiem realizacji marzeń, a nawet utratą celu życia. A mimo wszystko już w trzecim wersie pierwszej strofy pojawia się „nadzieja”. Podmiot widzi ją jako „błysk nad głową”, swoistego pioruna, którego uderzył w jego wnętrze i dał mu sygnał do nowych starań, przywrócił sens działania i poszukiwania…

W strofie drugiej niebo nad nim już drga a do mózgu doszedł ów wewnętrzny głos. Podpowiada mu, iż nie wszystko stracone. To, co wydawało się daremne czy niemożliwe do realizacji, okazało się jednak bliskie. Daje podmiotowi nadzieję do patrzenia w przyszłość z optymizmem. Trzykrotnie potwierdzają te nadzieje powtórzenia: „możliwe”.

Wiersz można odczytać jako manifestację postawy pełnej wiary we własne możliwości i sens obranych celów życiowych. Ale może też być przejawem euforii, wielkiego szczęścia, jakiego doznaje człowiek, gdy spełniają się jego największe marzenia – nadzieje. Nosimy ją w sercach, często powątpiewamy w swoje szczęście, a gdy się wypełnia, skaczemy z radości.

O, rozedrgana nieba cięciwo,
Mózgu przebity gromem!
Więc nie daremnie, więc nie stracone,
Możliwe, możliwe, możliwe!

Więc nie daremnie, więc nie stracone,
Możliwe, możliwe, możliwe!

Zadania do wykonania

Interpretacja

Dzięki poezji uczymy się nazywać świat, wzbogacając słownictwo i wrażliwość. Wyobraź sobie, że jesteś autorem tego wiersza i chcesz wyjaśnić kilka ważnych spraw. To będzie Twoje osobiste odczytanie ukrytych w tekście sensów.

  1. Używając pięciu zdań pojedynczych (z orzeczeniem czasownikowym) lub więcej, wyjaśnij: jaką ważną wiedzą chcesz się podzielić?
  2. Nazwij przedstawione doświadczenia, emocje i oceń czy mają pozytywny wpływ na człowieka?
  3. Które ze zdań, wersów (możesz zacytować) uważasz za najważniejsze i dlaczego?
  4. Napisz zdanie będące głównym przesłaniem całego wiersza. Przekształć je na slogan czy życiową maksymę, którą chętnie zapiszesz w swoim pamiętniku.
  5. Oceń, czy wiersz może się podobać? Uzasadnij stanowisko.
  6. Zobrazuj graficznie główną myśl za pomocą pracy plastycznej lub multimedialnej.
Budowa i gramatyka

Do czasów pojawienia się wiersza wolnego, utwory liryczne miały budowę regularną, rytmikę i rymy jak współczesne piosenki pop, rap, reggae i in. Nic w tym dziwnego, poezja pochodzi od pieśni i śpiewania.

  1. Określ gatunek liryki i wiersza.
  2. Zbadaj nastrój kolejnych części i całego dzieła.
  3. Wypisz pierwszy, trzeci, piąty wyraz z wiersza i określ, jakie to części mowy?
  4. Wypisz z wiersza pięć kolejnych orzeczeń czasownikowych i/lub złożonych. Z każdym ułóż po jednym zdaniu.

Budowa wiersza

Wiersz składa się z dwóch strof po cztery wersy w każdej. Rozłożenie zgłosek w wersach: 10, 10, 10, 7 i 10, 7, 10, 9 – oznacza, że jest to wiersz nieregularny, bez rymów.

Środki stylistyczne

  • apostrofa – Nadziejo, błysku nad głową moją; Mózgu przebity gromem!.
  • epitety – głową moją; słodki piorunie; rozedrgana  (…) cięciwo; mózgu przebity.
  • metafory – dobrze umiem „daremne”, Słodki piorunie we mnie!;
  • powtórzenie – Możliwe, możliwe, możliwe!;.
  • wykrzyknienia – Możliwe, możliwe, możliwe!; Słodki piorunie we mnie!; Mózgu przebity gromem!.

Do przemyślenia

NadziejaWiersz przypomina dzieło Adama Asnyka „Daremne żale” i być może jest aluzją literacką do wiersza wielkiego poety pozytywizmu. Fragment:

„Daremne żale – próżny trud,
Bezsilne złorzeczenia!
Przeżytych kształtów żaden cud
Nie wróci do istnienia.”

Sensem wiersza Asnyka jest pogodzenie się z przeszłością, wiara we własne siły i moc zmieniania przyszłości. Pamiętaj, że po nocy przychodzi dzień, po burzy słońce albo zerknij do wiersza Jana Kochanowskiego?

Ty nie miej za stracone, co może być wrócone – pisze mistrz z Czarnolasu w Pieśni IX „Nie porzucaj nadzieje„. Asnyk i Liebert na pewno znali jej przesłanie.

Trzeba wierzyć w swoje marzenia i podnosić się z „kolan porażki”. Musimy też wierzyć w miłość, bo bez niej życie nie ma sensu.

Życiowe inspiracje

„kochałem tylko raz
i nigdy więcej
jeden jedyny raz
pękło mi serce”

Śpiewa – rapuje Filipek na tracku „Kochałem tylko raz”. Możliwe, że „Nadzieja” Lieberta to efekt miłości, która okazała się szczęśliwa.

Zakochani często podejmują wysiłki okazujące się: „daremne” i „na próżno”. Niestety, zdarza się to bardzo często i nie jesteś jedyną osobą, która doznała i pewnie jeszcze dozna rozczarowania miłością. Dlaczego? Dlatego że w młodości sami dobrze nie wiemy jacy jesteśmy, co nam się tak naprawdę podoba i mamy tyle możliwości, że trudno wybrać. Młodzież bardzo przeżywa porażki, bo wszyscy pragniemy wzajemności i poczucia zrozumienia kogoś spoza rodziny. Bywa, że po kilku próbach tracimy nadzieję, gdy nieoczekiwanie sytuacja zmienia się. I wtedy skaczemy pod niebo ze szczęścia!

Wszystkim czytelnikom poezji życzę pioruna z napisem: „Możliwe!” – jak w wierszu „Nadzieja” 😉

Posłuchaj Filipka

Kochałem tylko raz, Filipek

Czy wiersz Ci się podoba?
[ Razem: 0 Średnia: 0 ]

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *